აფთიაქები ხობში

 1924 წელს ხობში სამი აფთიაქი ფუნქციონირებდა

ახალი ხიბულა - ს. რუხაძე (გამგე-პროვიზორი), დ. მესხია (პროვიზორის თანაშემწე)

ს. ხობი - ვ. ჯორჯიკია (გამგე-პროვიზორი)

ხეთა - გ. ჩიხლაძე (გამგე-პროვიზორი), ს. ჯიქია ((პროვიზორის თანაშემწე)

საექიმო დაწესებულებები ხობში (1924 წ.)

 1924 წელს ს. ხობში ფუნქციონირებდა 10-საწოლიანი საავადმყოფო, რომლის გამგეც, ექიმი ლ. დუნდუა ყოფილა.

ექიმის თანაშემწეები: ვ.კ. ქანთარია (ბატონი ვოვა ქანთარიას ბაბუა) და გ.ვ. შონია

ახალ ხიბულაში ფუნქციონირებდა საექიმო პუნქტი - შინაგან სნეულებათა ექიმი ნიკოლოზ შელია, ხოლო ექიმის თანაშემწე - დ. ნიჟარაძე

ხეთის საფერშლო პუნქტი - ექიმის თანაშემწე, რ. ქირია

სამედიცინო ცნობარი, 1924 წ.

კურორტი ყულევი

ზღვის სანაპირო ბალნეოკლიმატური სადგური ყულევი ხობის რაიონშია, მდინარე ხობის მარცხენა მხარეზე, ქ. ფოთიდან ჩრდილოეთ მიმართულებით 10 კმ დაშორებით. უახლოესი რკინიგზის სადგურ ხობიდან 20 კმ.

ყულევს ახასიათებს ტენიანი სუბტროპიკული ჰავა ცხელი ზაფხულით, ზომიერად თბილი ზამთრით და მზის უხვი რადიაციით. ყულევის ზაფხულის სიცხეს მნიშვნელოვნად არბილებს ზღვის ზედაპირიდან ხმელეთისაკენ გადმოადგილებული ჰაერის მასები (ბრიზების ხასიათის). ატმოსფერული ნალექების ოდენობა ყულევში ნაკლებია, აჭარის ზღვის სანაპიროზე საერთოდ ურეკისა და ფიჭვნარის ჩათვლით, იგი წლის განმავლობაში აღწევს 1400 მმ, ხოლო ჰაერის წლის საშუალო ტემპერატურა უდრის 14°C-ს.

აქ ჩატარებული ჰიდროგეოლოგიურ სამუშაოთა შედეგად ღრმა ბურღილიდან მიღებულია ჰიპერთერმული მინერალური წყალი (50°C) დებიტით 650,000 ლ/დღ.

მინერალური წყალი თავისი ქიმიური შედგენილობით წარმოადგენს ქლორიდულ-ჰიდროკარბონატულ-ნატრიუმიან წყალს. მის ბაზაზე აშენებულია სააბაზანო, რომელსაც ფართოდ იყენებენ ახლო მოსახლეობის სხვადასხვა დაავადების სამკურნალოდ.

ყულევში ზღვის კომპლექსითა და ცხელი მინერალური წყლის აბაზანებით მკურნალობისათვის ნაჩვენებია:

გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები;

პერიფერიული ნერვული სისტემის ფუნქციური დაავადებები;

სუნთქვის ორგანოების არატუბერკულოზური ხასიათის დაავადებები;

რაქიტი;

მეორადი ანემია;

ლიმფადენიტი;

გინეკოლოგიური ანთებითი დაავადებები.

აქ სამკურნალოდ და დასასვენებლად ჩამოდიან მაისიდან ნოემბრის თვემდე.

ნოდია, ჩიგოგიძე - "საქართველოს კურორტები და საკურორტო რესურსები"

ღვაწლმოსილი - აპოლონ ჭანტურია

 ავტობიოგრაფია

აპოლონ ჭანტურია გაბრიელის-ძე.

საჯიჯაოს საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1949 წელს ბათუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში ჩავაბარე ისტორიის ფაკულტეტზე, 4 წლის განმავლობაში ვიყავი ფრიადოსანი.

1953 წლის ივნისში გაზეთმა „საბჭოთა აჭარამ“ გამოაქვეყნა წერილი, სადაც იტყობინებოდა, რომ თითქმის ყველა საგანში მქონდა ჩაბარებული სახელმწიფო გამოცდები. უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ ვითხოვე განაწილება ჩემს მშობლიურ რაიონში, ვმუშაობდი ზუბის 8-წლიანი სკოლის ისტორიის მასწავლებლად, შემდეგ საჯიჯაოს და ბიის საშუალო სკოლებში.

1962-72 წლებში ჯერ გაღმა საჯიჯაოს 8-წლიან, შემდეგ გ. საჯიჯაოს საშუალო სკოლის დირექტორად. გაზეთ „სახალხო განათლებაში“ გაშუქებული იქნა გ. საჯიჯაოს სასკოლო შენობის საექსპლუატაციოდ გადაცემა, გვერდით გამოქვეყნებული იქნა წერილი „დირექტორი და მოვალეობა“, სადაც გაშუქებული იყო ჩემი საქმიანობა, საიდანაც მივიღე (დიდი) უამრავი მოლოცვები. მთელი ჩემი ცხოვრება მივუძღვენი ახალგაზრდობის აღზრდის საქმეს.

ა. ჭანტურია

ნოე ჭანტურია - პატიოსნების, პრინციპულობისა და სამართლიანობის ეტალონი

გაღმა საჯიჯაო მაშინაც ერთი პატარა სოფელი იყო, ხობიდან 20 კილომეტრით დაშორებული, ლამაზ ბუნებაში ჩაფლული 120 ოჯახამდე მცხოვრებით და მათ შორის გამორჩეული მარგალიტებით დამშვენებული, ერთ-ერთი ასეთი მარგალიტი დაიბადა 1925 წელს ალექსანდრე ჭანტურიას ოჯახში, მას ნოე დაარქვეს. იმ პერიოდში როცა მოუხდა მას სწავლა და პირველი ნაბიჯების გადადგმა ცხოვრებაში, დღევანდელი გადასახედიდანაც ჩანს რომ იყო ძალიან რთული.

 ნოე ჭანტურია სწავლობდა გაღმა საჯიჯაოს სკოლაში სადაც შვიდწლიანი სკოლა ფუნქციონირებდა, რის შემდეგაც სწავლას მოწყურებულმა ახალგაზრდამ დამოუკიდებლად სწავლა გააგრძელა სენაკის რაიონის სოფელ ზანის საშუალო სკოლაში. 1943 წელს წარმატებით დაამთავრა სოფელ ზანის საშუალო სკოლა და იმავე წელს ჩააბარა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფილოსოფიის ფაკულტეტზე რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1950 წელს და მიეკუთვნა ფსიქოლოგის კვალიფიკაცია. მისი ცხოვრება წინააღმდეგობებით იყო აღსავსე, მას უწევდა ბრძოლა სწავლისათვის ოჯახის გადარჩენისათვის. 

ასევე მის „მოგონებებში“ ვკითხულობთ: „როდესაც საჯიჯაოს შვიდწლიედი დავამთავრე დავდექი არჩევანის წინაშე თუ სად გამეგრძელებინა სწავლა და გადაწყვეტილება უმალვე მივიღე, არჩევანი ზანის საშუალო სკოლაზე გავაკეთე რომელიც ტერიტორიულად ახლოს იყო ჩვენს ფუძისეულ სახლთან. ჩემი სკოლის დამთავრების პერიოდი დაემთხვა მეორე მსოფლიო ომის დაწყებას სადაც მოხალისედ წავიდა და 1942 წელს დაიღუპა ჩემი უფროსი ძმა ამბროსი ჭანტურია. ზემოთაღნიშნულმა გარემოებამ კვლავ დამაყენა არჩევანის წინაშე და მიუხედავად უამრავი დაბრკოლებისა შევძელი ჩავრიცხულიყავი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და დამემთავრებინა ფილოსოფიის ფაკულტეტი, ფსიქოლოგიის სპეციალობით.“

სწავლის დამთავრების შემდეგ ნოე ჭანტურია დაუბრუნდა თავის რაიონს და 1950 წლიდან მუშაობდა ხობის რაიონის სოფელ საჯიჯაოს საშუალო სკოლაში ფსიქოლოგიის მასწავლებლად, შემდეგ გაღმა საჯიჯაოს სკოლაში ისტორია კონსტიტუციის მასწავლებლად, 1952-1957 წლებში იყო სასწავლო ნაწილის გამგე. მისი წარმატებული მუშაობის შედეგად მიღწეული წარმატებების და რაიონში გათქმული სახელის შედეგად იგი 1957 წლიდან 1962 წლამდე იყო გაღმა საჯიჯაოს სკოლის დირექტორი. მას დიდი წვლილი მიუძღვის სკოლის განვითარებისა და აღმშენებლობის საქმეში. ნოე ჭანტურიას დირექტორად ყოფნის პერიოდში სკოლაში მნიშვნელოვნად ამაღლდა ეთიკის დისციპლინისა და სწავლის დონე, მისი ენერგიული მუშაობის შედეგად განმტკიცდა სკოლის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა.

 ნოე ჭანტურია იყო სასწავლო სააღმზრდელო მუშაობის მაღალ დონეზე დაყენების საქმეში ახალი იდეების ინიციატორი.

 მას განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვის რაიონის მოსწავლე ახალგაზრდობის სწავლა განათლების საქმეში და 1998 წელს ხანგრძლივი და ნაყოფიერი პედაგოგიური საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის დაჯილდოვდა ხობის საპატიო მოქალაქის სიგელით. ნოე ჭანტურია იყო და დარჩა პატიოსნების, პრინციპულობისა და სამართლიანობის ეტალონი - ასე იხსენიებს მის სახელს საზოგადოება, რომლებსაც ერთხელ მაინც ჰქონიათ შეხება მის პიროვნებასთან.

როგორც მისი პიროვნება ასევე მისი ოჯახი იყო გამორჩეული განათლებითა და კეთილსინდისიერებით. მან თავისი ცხოვრება დაუკავშირა პედაგოგ ელენე ტყებუჩავას, რომელიც გაღმა საჯიჯაოს სკოლაში ემსახურებოდა მოსწავლეთა აღზრდასა და სწავლა განათლებას. მათი წვლილი დიდია მოსწავლეთა განათლების და აღზრდის საქმეში.  ყოფილი მოსწავლეები დღესაც დიდი სიყვარულით და პატივისცემით იხსენებენ მათ, როგორც მათი გზის გამკვალავს ცხოვრებაში.

მათ აღზარდეს სამი შვილი რომლებიც დღეს ღირსეულად ემსახურებიან ჩვენს ქვეყანას და საზოგადოებას. 

ნოე ჭანტურია გარდაიცვალა 2011 წელს.

ღვაწლმოსილი - ლევან (ორდე) კილასონია

 ლევან (ორდე) კილასონია დაიბადა 1921 წლის 23 მაისს ხობის რაიონის სოფელ საჯიჯაოში, მრავალშვილიან (5 შვილიან) ოჯახში.

 1939 წელს დაამთავრა საჯიჯაოს საშუალო სკოლა, 1941 წ. გაიწვიეს სავალდებულო-სამხედრო სამსახურში — უკრაინაში ქ. ჟიტომირთან ახლოს სოფ. გუევაში მოუსწრო დიდმა სამამულო ომმა — იბრძოდა ტანკსაწინააღმდეგო ტყვიამფრქვევების ნაწილში. ლევანი სანიტარული ათეულის მეთაურად დაინიშნა (დაჭრილი მეომრები გამოჰყავდათ ბრძოლის ველიდან).

ქ. ბელაია ცერკოვის მისადგომებთან ქალაქის დაცვისას — მძიმედ დაიჭრა... განათავსეს ქ. კიევის სამხედრო ჰოსპიტალში, შემდეგ გადაიყვანეს ხარკოვში, შემდეგ ყაზანში... სამხედრო კომისიამ (კომისარიატის) სამხედრო ინვალიდობა დაუდგინა.

 ...და ისევ სკოლა — 1942 წ. 1 სექტემბერს დაინიშნა საჯიჯაოს საშუალო სკოლაში დაწყებითი სამხედრო სწავლებისა და ფიზკულტურის მასწავლებლად.

 1946 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ბიოლოგიის ფაკულტეტზე, სადაც უნივერსიტეტის კორიფეები უკითხავდნენ ლექციას (აკად. ნიკო კეცხოველი, კ. კეკელიძე, ნ. მუსხელიშვილი).

 1951 წელს უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე დაინიშნა ზუბის (ახალი ხიბულა) 8-წლიანი სკოლის სასწავლო ნაწილის გამგედ. 1952 წელს გადმოიყვანეს ახალი ხიბულის 8-წლიანი სკოლის სასწავლო ნაწილის გამგედ და ბიოლოგიის მასწავლებლად.

 1954 წელს დაინიშნა გაღმა საჯიჯაოს 8-წლიანი სკოლის დირექტორად.

1956 წლიდან გადაყვანილ იქნა ჯაპიშაქრის საშუალო სკოლის დირექტორად (დიდი შრომა და სახსრები ჩადო ახალი სკოლის მშენებლობაში). 1969 წ. სექტემბრიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა ამავე სკოლაში — ბიოლოგიის მასწავლებლად.

 ლ. კილასონია დაჯილდოებული იყო მედლით „სკოლის წარჩინებული მასწავლებელი“ და მეორე მსოფლიო ომის მედლებითა და ორდენებით.

 

ხობის ბაზარი (1898 წ.)

 დ. ხობი (სამეგრელო)

ჭირნახულის ფასი. დაბა ხობის თავში, გზა-ტკეცილის იქით-აქეთ, დგას — ყრმებთა განმანათლებელნი, სოფლის მოსამართლეები და საქმის გამხრელები. ბოლოში იქვე აფთექა, ფერშალი, პოლიციის მოურავები; შუაში მოთავსებულია ორმოცი დუქანი: საფართლო და სასმელების, ვაჭრების სიმიდის მაღაზია, სადაც ფუთი იყიდება 35 კაპ., მჭედელ-ნალბანდები, მებანქოები და სხვა. გარშემო სხვა-და-სხვა საზოგადოების და სოფლების ნაწარმოებით.

როგორც სხვაგან ბაზრებში, ისე აქაც შემოაქვთ საწყალ გლეხებს 40—60 ვერსიდან „ადესის“ ღვინოები, ქუთაისის და ფოთის, ზოგიერთ იმერულ ღვინოებზე უკეთესი, აქ იყიდება კოკა (24 ჩარექი) მანეთიდან მანეთ ნახევრამდე, ასე რომ ჩარექი ღვინო თუ შაურად დაუჯდებათ, იქეთ ჰყიდიან 15—20 კაპეიკად, მაგრამ მაინც რომ არ ფასდება გლეხის ნაოფლარი! ერთი გლეხი გაოცებული გაიძახის: ამ ტიკში სამი კოკა ღვინო ჩავწყვიე? ვაჭარიც თვისის მომხრეებით ეუბნება: აი 2 ფუთის მეტი არ მოვიდა. აქ შეხვდა ვინმე ცნობის მოყვარე და უთხრა: ტიკიდან სჩანს, ღვინო მეტი უნდა იყოსო. რაკი გლეხებსაც ქომაგი გაუჩნდა, ხელ-ახლა ასწონეს და გამოვიდა ვაჭრისაგან ნაჩვენებ 2 ფუთის მაგიერ ოთხ ნახევარი ფუთი!

"ცნობის ფურცელი" N496, 1898 წ.